ترانزیستور NPN سه پایه دارد: بیس (B)، کلکتور (C) و امیتر (E). در بسیاری از ترانزیستورهای معمولی، دو مسیر بیس به امیتر و بیس به کلکتور مانند دو پیوند دیودی رفتار میکنند. تست مولتیمتر میتواند اتصال کوتاه یا قطعشدن آشکار را پیدا کند، اما بهتنهایی عملکرد کامل ترانزیستور را ثابت نمیکند.
اول پایهها را از دیتاشیت پیدا کنید
ترتیب پایهها بین مدلها و حتی بستهبندیهای شبیه به هم فرق میکند. شماره قطعه را بخوانید و دیتاشیت سازنده را بررسی کنید؛ از روی ظاهر بدنه حدس نزنید.
مراحل تست با حالت دیود
- برد را از برق جدا کنید و مطمئن شوید خازنها شارژ ندارند.
- اگر امکان دارد ترانزیستور را از برد خارج کنید. تست داخل مدار ممکن است تحت تأثیر قطعات اطراف قرار بگیرد.
- مولتیمتر را روی تست دیود بگذارید؛ سیم مشکی در COM و قرمز در V/Ω باشد.
- برای NPN معمولی، قرمز را به بیس بزنید و مشکی را یکبار به امیتر و یکبار به کلکتور وصل کنید. هر دو مسیر معمولاً افت دیودی نشان میدهند.
- پرابها را برعکس کنید. این دو مسیر معمولاً نباید در جهت معکوس هدایت کنند و نمایشگر OL میدهد.
- کلکتور و امیتر را در هر دو جهت بررسی کنید. در یک ترانزیستور معمولی، نباید اتصال کوتاه نزدیک صفر دیده شود.
برداشت از نتیجه
| نتیجه معمول | برداشت اولیه |
|---|---|
| از بیس به دو پایه دیگر در یک جهت عدد، و در جهت معکوس OL | پیوندها احتمالاً سالماند |
| نزدیک صفر در چندین جهت | احتمال اتصال کوتاه داخلی وجود دارد |
| OL در همه جهتها | ممکن است قطعه قطع باشد، پایهها اشتباه شناسایی شده باشند یا نوع ترانزیستور فرق کند |
این بررسی از رفتار پیوندهای نیمههادی در ترانزیستور دوقطبی استفاده میکند؛ راهنمای BJT شرکت Nexperia پیوند بیس-امیتر و نحوه بایاس ترانزیستور را توضیح میدهد. مقدار دقیق نمایشگر را با یک نمونه سالم همان مدل مقایسه کنید.
محدودیتهای تست ساده
- ترانزیستورهای دارلینگتون، دیجیتال یا دارای مقاومت و دیود داخلی ممکن است الگوی متفاوتی نشان دهند.
- تست دیود بهره جریان، نشتی در ولتاژ کاری یا رفتار ترانزیستور زیر بار را کامل بررسی نمیکند.
- اگر قطعه روی برد است، مقاومتها و دیودهای اطراف ممکن است نتیجه را تغییر دهند.
سوالات پرتکرار
میتوان فقط با مولتیمتر گفت ترانزیستور کاملاً سالم است؟
نه. تست دیود فقط یک بررسی اولیه از پیوندهاست. اگر قطعه در مدار درست کار نمیکند، باید بایاسها و ولتاژهای کاری را هم بررسی کرد.
چرا ترتیب پایهها مهم است؟
چون کلکتور، بیس و امیتر قابلجابهجایی فرضکردن نیستند و ترتیب پایهها از یک مدل به مدل دیگر تغییر میکند. دیتاشیت مرجع مطمئن است.
جمعبندی
برای بررسی اولیه، پایهها را از دیتاشیت پیدا کنید، برق را قطع کنید و دو پیوند بیس را در حالت دیود در هر دو جهت بسنجید. نتیجه را فقط غربالگری بدانید؛ تست داخل مدار یا اندازهگیری پیوندها بهتنهایی عملکرد کامل ترانزیستور را تضمین نمیکند.
دیدگاهتان را بنویسید